Odpowiednie żywienie
Już od pierwszych dni życia ma ogromny wpływ na rozwój fizyczny i psychiczny dziecka. Właściwie zbilansowana dieta w pierwszych latach życia jest jednym z najważniejszych aspektów zdrowego rozwoju i stanowi sposób profilaktyki wielu schorzeń.
W okresie zarówno życia płodowego, jak i niemowlęctwa dochodzi do programowania metabolizmu dziecka, a w konsekwencji programowania stanu zdrowia na kolejne lata życia. Prawidłowe żywienie, czyli odpowiednia do potrzeb podaż składników odżywczych wpływa na zmniejszenie ryzyka rozwoju niektórych chorób cywilizacyjnych. Wśród nich można wymienić: otyłość, cukrzycę, osteoporozę, miażdżycę i chorobę niedokrwienną serca, alergię, nowotwory.(1,2,3,4,5,10).
Żywność dla dzieci powinna być odpowiedniej jakości, urozmaicona i akceptowalna pod względem smaku. Zalecenia żywieniowe są precyzyjnie opracowywane przez naukowców z dziedziny pediatrii i żywienia.(10, 11)
Należy zaznaczyć, iż najodpowiedniejszym pokarmem dla noworodka i niemowlęcia jest mleko matki. Zaleca się wyłączne karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia.(8, 9, 10)
Wprowadzanie pokarmów uzupełniających według ekspertów należy rozpocząć po ukończeniu przez dziecko 17. tygodnia życia i nie później niż w 26. tygodniu życia. Większość niemowląt w tym wieku posiada już zdolność przyjmowania pokarmów stałych oraz nabywa umiejętność siedzenia. Zaleca się wprowadzanie nowych składników diety pojedynczo, od małych porcji, np. 3-4 łyżeczek, obserwując reakcję dziecka, np. czy nie występują objawy nietolerancji lub alergii.(10, 11)
Jednak w diecie zarówno niemowlęcia, jak i starszego dziecka występują składniki, których wystarczającej ilości w naszych warunkach nie jesteśmy w stanie zapewnić, stosując nawet najlepiej zbilansowaną dietę.
Do takich składników należą m.in. witamina D i kwasy omega-3.
Dlatego do prawidłowego rozwoju i utrzymania zdrowia konieczna jest ich suplementacja.(6,7,11,12,13,14)
Bibliografia:
1.Chung M., Balk EM., Brendel M., et al. Vitamin D and calcium: a systematic review of health outcomes. Evid Rep Technol Assess (Full Rep) 2009, 183:1–420;
2.Urashima M., Segawa T., Okazaki M., et al. Randomized trial of vitamin D supplementation to prevent seasonal influenza A in schoolchildren. Am J Clin Nutr 2010, 91:1255–60;
3.Zipitis C.S., Akobeng A.K. Vitamin D supplementation in early childhood and risk of type 1 diabetes: a systematic review and metaanalysis. Arch Dis Child 2008, 93:512–7;
4.Giulietti A., Gysemans C., Stoffels K., et al. Vitamin D deficiency in early life accelerates type 1 diabetes in non-obese diabetic mice. Diabetologia 2004, 47:451–62;
5.Garland C.F., Gorham E.D., Mohr S.B. et al. Vitamin D for cancer prevention: Global perspective. Ann Epi 2009; 19: 468–483;
6.Harris W.S., Baack M.L., Beyond building better brains: bridging the docosahexaenoic acid (DHA) gap of prematurity, Journal of Perinatology (2015) 35:1–7;
7.Campoy C.I. wsp. Omega 3 fatty acids on child growth, visual acuity and neurodevelopment, British Journal of Nutrition (2012), 107:85–106;
8.B. Koletzko, I. Cetin, and J. T. Brenna, Dietary fat intakes for pregnant and lactating women The British Journal of Nutrition, vol. 98, no. 5:873–877, 2007;
9.Stanowisko grupy ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego i innych kwasów tłuszczowych omega-3 w populacji kobiet ciężarnych, karmiących piersią oraz niemowląt i dzieci do lat 3, Standardy Medyczne/Pediatria 2010, T.7:729-736;
10.Szajewska H., Socha P., Horvath A. et al., Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci; Standardy Medyczne/Pediatria 2021, T.18, 805-822.
11.Suplementacja Diety, wytyczne postępowania u dzieci, kobiet ciężarnych i karmiących piersią, red. prof. dr hab. n. med. A. Dobrzańska, red. prof. dr hab. n. med. P. Socha. lek. med. Ł. Olbrychski, Media Press 2015;
12.Scientific Opinion on nutrient requirements and dietary intakes of infants and young children in the European Union, EFSA Journal 2013, 11(10):3408.
13.Płudowski et al. Nutrients. 2023 Jan 30;15(3):695
14.Czerwionka-Szaflarska M. et al. Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego (DHA) i innych kwasów tłuszczowych omega-3 w populacji kobiet ciężarnych, karmiących piersią, niemowląt oraz dzieci i młodzieży. Standardy Medyczne/Pediatria, 2023, T. 20, 505-517.